Foto: Pixabay (CC0)
Zijn lippenbalsems kankerverwekkend?
29 oktober 2017 Tom Kikuchi
Student master Journalistiek en Nieuwe Media, Universiteit Leiden (2017/2018)
Lisa van den Akker
Student master Journalistiek en Nieuwe Media, Universiteit Leiden (2017/2018)

Eind september ontstond er ophef over de veiligheid van lippenbalsem. Volgens de Belgische consumentenbond Test-Aankoop bevatten 15 van de 21 geteste lippenbalsems, waaronder die van Labello, schadelijke stoffen. Test-aankoop raadt de aanschaf van deze produkten af omdat ze een te hoog percentage aan mogelijk kankerverwekkende stoffen bevatten. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) oordeelt echter dat de lippenbalsems veilig zijn.

Bewering

Verschillende merken lippenbalsem bevatten mogelijk kankerverwekkende stoffen.

oordeel: deels onwaar

Bron van de bewering

Volgens Test-Aankoop bevatten de lippenbalsems teveel MOAH en MOSH. Dit zijn aromatische en verzadigde minerale oliën. Over deze stoffen is nog niet alles bekend, maar er wordt van vermoed dat de eerste kanker kunnen veroorzaken en dat de laatste zich kunnen ophopen in de organen.

Volgens Ronald van Welie, directeur van de Nederlandse Cosmeticavereniging, is de ophef over onveilige lippenbalsems onterecht. Van Welie vertelt aan AD.nl dat de toegestane concentratie van schadelijke stoffen door de wet is bepaald en dat er wetenschappelijk bewijs is dat er niets aan de hand is. Hij noemt echter geen concrete onderzoeken en heeft als vertegenwoordiger van de cosmeticabranche een duidelijk belang.

Wat klopt er niet, en wat wel?

Voorzorg

Toxicoloog dr. Majorie van Duursen van de Universiteit Utrecht biedt een wetenschappelijk perspectief op deze kwestie. Ze is gespecialiseerd in de risicobeoordeling van stoffen: ‘Ik heb zelf naar het onderzoek van Test-Aankoop gekeken en als er inderdaad zulke hoge concentraties van deze stoffen in de lippenbalsems zijn gevonden dan is dat geen goed nieuws.’

Van Duursen kent meerdere onderzoeken naar deze stoffen. ‘Bij ratten is al aangetoond dat deze stoffen schadelijk zijn en dat is een goede indicatie voor hoe gevaarlijk deze stoffen ook voor mensen kunnen zijn.’ Wel zegt Van Duursen dat nog niet duidelijk is waar de grenswaardes van deze stoffen liggen: ‘Vanaf welke hoeveelheid MOAH en MOSH schadelijk zijn, is nog niet bekend en hiervoor is ook geen norm vanuit de wetenschap vastgesteld. De cosmeticabranche zelf heeft wel een norm vastgesteld, er mag namelijk maximaal vijf procent van deze stoffen aanwezig zijn. Ik vind het dan ook heel vreemd dat deze regel door zoveel merken sterk overschreden wordt.’

De meeste mensen krijgen de minerale oliën MOAH en MOSH sowieso al in een kleine hoeveelheid binnen, aldus Van Duursen. Het gebruik van deze lippenbalsems leidt volgens haar tot een grote verhoging van de inname van deze schadelijke stoffen. De aanwezigheid van schadelijke stoffen is goed te vermijden, aangezien er ook lippenbalsems  zijn gevonden in de test zonder deze toevoegingen. Van Duursen: ‘Je moet voorzichtig zijn met deze stoffen en als het mogelijk is om de inname ervan te vermijden, dan moet je dat ook doen.’

Oordeel NVWA

Lex Benden, persvoorlichter bij de NVWA, kijkt anders tegen de zaak aan: ‘Je moet die lippenbalsem niet opeten. Zolang je dat niet doet is er geen probleem. Dat heeft de federale overheidsdienst Volksgezondheid van België gesteld en de NVWA vertrouwt op deze conclusie.’ De NVWA gaat dan ook geen eigen onderzoek doen naar deze lippenbalsems. ‘Het is in principe een zaak die in België speelt’, zegt Benden.

Conclusie

Er kan nog niet onomstotelijk geconcludeerd worden dat het gebruik van de lippenbalsems schadelijk is. Er is meer wetenschappelijk onderzoek nodig om vast te kunnen stellen in welke hoeveelheden en in welke mate deze minerale oliën schadelijk zijn. Toch is het verstandig om voorzichtig te blijven, er is immers wel aangetoond dat deze stoffen voor ratten schadelijk zijn.