Foto: Pixabay
Diereneigenaren moeten uitkijken voor gebakken sponzen
29 augustus 2017 Jamie Schemkes
Redacteur Nieuwscheckers (2017).

In Amstelveen zou een maniak rondlopen die gebakken sponzen achterlaat op openbare plekken. Levensgevaarlijk voor honden en katten, die ze opeten en er doodziek van worden. De waarschuwing voor gebakken sponzen gaat al jaren rond in heel het land, maar het is onduidelijk of het hier gaat om onnodige paniekzaaierij of dat er daadwerkelijk sprake is van moordlustige dierenhaters.

Bewering

Er worden opzettelijk gebakken sponzen verspreid om dieren, met name honden, ernstig ziek te maken.

oordeel: niet te checken

Bron van de bewering

De lokale nieuwswebsite amstelveenz.nl meldde op 21 juli 2017 dat er in het Amstelveense Groengebied Middenwaard stukken gebakken spons gevonden waren. Een Amstelvener zou erop zijn gestuit tijdens een ochtendwandeling met zijn hond, en wil nu andere hondeneigenaren waarschuwen. Met name honden, die afkomen op de geur, kunnen doodziek worden na het eten ervan, en kunnen er zelfs aan sterven. Daarnaast zou het niet de eerste keer zijn dat er stukken gebakken spons worden gevonden in Amstelveen: het zou met enige regelmaat voorkomen, meldt amstelveenz.nl, al zou het niet altijd duidelijk zijn dat het daadwerkelijk om gebakken spons gaat. Vaak gaat het uiteindelijk om materiaal dat erop lijkt, zoals isolatiemateriaal of stukjes schuimmatras.

Amstelveen is niet de enige plek waar gebakken stukken spons gevonden zouden zijn. Zo liet Omroep West op 27 juli 2017 nog weten dat het gevonden zou zijn in Den Haag, en in dezelfde maand zou in het Brabantse Lieshout een baasje op het nippertje hebben kunnen voorkomen dat haar viervoeter de gevaarlijke substantie opat. Ook op sociale media worden de waarschuwingen breed gedeeld.

Het gerucht dat er gebakken sponzen verspreid worden in parken is niet nieuw, zo ging het in 2015 ook al rond en zou er toen zelfs een hond aan zijn overleden.

Waarom is dit niet te checken?

Volgens verschillende websites van dierenartsen klopt het dat het eten van een gebakken spons dodelijk kan zijn voor dieren. De spons zwelt op in de maag, en als het meezit wordt het dier misselijk en braakt het de spons weer uit. Als dat niet lukt, kan het afsluiting van de maag of verstopping van de darmen veroorzaken, wat gepaard gaat met veel pijn en levensbedreigend is.

Het is onduidelijk of hier echt sprake is van een trend van hondenhaters die moedwillig gebakken sponzen rondstrooien, of dat het gaat om een paniek zaaiend gerucht. In 2015 meldde RTL dat uit een onderzoek van het Nederlands Forensisch Instituut was gebleken dat het vermoedelijk een hype was: geen van de onderzochte voorwerpen, die door hondenbezitters waren gevonden en waarvan men aanvankelijk dacht dat het ging om een gebakken spons, bleek uiteindelijk daadwerkelijk een spons te zijn. Zo bleek de eerdergenoemde hond, die in 2015 zou zijn overleden na het eten van het product, niet daaraan te zijn overleden, maar door het eten van een vetbol voor vogels. Aan AD liet een woordvoerder naar aanleiding van het onderzoek ook weten nog nooit uitgerukt te zijn voor een hond die aantoonbaar ziek is geworden door het eten van een stuk spons.

Begin 2015 circuleerde een variant op het sponzenverhaal: toen werden vuurwerkresten in verschillende Nederlands plaatsen aangezien voor ‘gifbrokjes‘.

Verschillende dierenartsen, evenals het Medisch Centrum voor Dieren, schrijven op hun website dat ook zij de geruchten voorbij horen komen, maar dat het uiteindelijk vaak blijkt te gaan om ander zwerfafval. Ze zien wekelijks honden  die rare dingen opeten, maar hebben nog nooit een gebakken spons voorbij zien komen. “Wat ons betreft heeft u meer reden om bang te zijn voor normale zaken als speelgoed, (nep)botten, vishaken, inhoud van prullenbakken en medicijnen”, aldus het Medisch Centrum voor Dieren.

Of er daadwerkelijk gebakken sponzen op openbare plekken worden achtergelaten met de intentie dieren te doden, is moeilijk te zeggen. Er gaan veel berichten op internet rond waarin staat dat mensen de sponzen hebben aangetroffen op straat en in parken, maar het is niet duidelijk of het dan gaat om gebakken sponzen, of om gewoon afval. Leo Dortland, woordvoerder van de Politie Eenheid Amsterdam, laat Nieuwscheckers weten dat het fenomeen “gebakken spons” al tientallen jaren een terugkerend issue is. “Sommige meldingen zijn gebaseerd op feiten, maar er zijn ook veel fabels die, zeker via social media, een breed maar niet getoetst (emotioneel) effect hebben veroorzaakt bij honden- en kattenbezitters.”

Er zijn op internet geen betrouwbare berichten te vinden over honden of katten die zijn overleden na het eten van gebakken sponzen. Ook Dortland kan bevestigen dat er bij de Politie Eenheid Amsterdam in de afgelopen jaren in ieder geval geen dergelijke zaak is gemeld.