Let op: Deze factcheck is uitgevoerd op basis van de beschikbare informatie op de datum van publicatie. Lees hier over onze werkwijze.
Bewering
Een video toont hoe Iraanse raketten een Amerikaans marineschip raken dat probeert om door de Straat van Hormuz te varen.
Oordeel
Onwaar
Bron van de bewering
Op 28 februari voerden de Verenigde Staten en Israël gezamenlijk aanvallen uit op Iran, het begin van de oorlog die op dit moment nog voortduurt. Dit leidde op 1 maart tot de dood van de Iraanse leider Ali Khamenei en tot een blokkade van de Straat van Hormuz. Deze straat ligt in de Perzische Golf waar olieproducerende landen als Irak, de Verenigde Arabische Emiraten en Saoedi-Arabië aan grenzen.
De Straat van Hormuz wordt door deze olieproducerende landen gebruikt om olie te vervoeren naar het buitenland. Nu Iran de Straat blokkeert, zijn olie- en brandstofprijzen de afgelopen maand explosief gestegen.Een vijfde van de olie die de wereld consumeert, wordt dagelijks door de Straat getransporteerd. Hierdoor waarschuwde het Internationale Energieagentschap eind maart voor een grote energiecrisis.
Volgens een bericht [archief] op X dat op 26 maart meer dan twee miljoen keer bekeken is en 1000 keer gedeeld is, is op een video te zien hoe een schip van de Amerikaanse marine door de Straat probeert te varen. Het wordt bestookt met raketten die afgevuurd zouden zijn door Iran. Versies van de video gaan in verschillende talen ook rond op YouTube en Facebook, maar hebben daar wel veel minder bereik.
Waarom dit onwaar is
Er is de afgelopen weken geen nieuws geweest van een Amerikaans schip dat aangevallen zou zijn terwijl het de Straat van Hormuz probeerde te doorkruisen. Kijken we in de marges van de post op X, dan zien we ook dat deze gemarkeerd is met een label dat beweert dat de video met AI gegenereerd is. In de reacties vragen mensen zich ook af of de video met AI gemaakt is.
In de video zien we aan het begin een muiscursor die links het beeld afschuift en later zien we plotseling een Amerikaanse vlag op het schip verschijnen, wat aangeeft dat de beelden in ieder geval niet echt zijn.
Als we screenshots van de video zoeken met Google Reverse Image Search, dan vinden we meerdere versies van de video op Facebook. Een Facebook Reel [archief] van gebruiker Rasel Gaming valt daarbij op: de video in deze Reel is van hogere kwaliteit dan de video op X en het hele account van Rasel Gaming staat vol met vergelijkbare video’s: oorlogsscenario’s die zich voltrekken in het gratis te spelen videospel War Thunder.
Ook op de Reel met de video die we op X tegenkomen, gaat het volgens Facebook om War Thunder. Dit valt echter alleen te zien als je op Facebook bent ingelogd met een account. Rasel Gaming publiceerde de video op 18 maart, voordat hij elders op het internet rondging.
Conclusie
De video die zou tonen hoe een Amerikaans schip door Iraanse raketten opgeblazen wordt in de Straat van Hormuz, is nep. Maar hij is niet met AI gegenereerd. De beelden zijn afkomstig van het oorlogssimulatiespel War Thunder en opgenomen door een Facebookgebruiker die meerdere van dit soort video’s produceert.
