Let op: Deze factcheck is uitgevoerd op basis van de beschikbare informatie op de datum van publicatie. Lees hier over onze werkwijze.
Bewering
Nieuwsmedia negeren stelselmatig nieuws over de protesten in Iran.
Oordeel
Onwaar
Bron van de bewering
Eind 2025 barstten er in Iran protesten uit omdat de koers van de Iraanse rial, de munteenheid van het land, in december kelderde. In meerdere steden sloten winkeleigenaren hun deuren om de straat op te gaan vanwege inflatie en stijgende voedselprijzen. De demonstraties houden tot op heden aan en zijn uitgegroeid tot een landelijk protest tegen het regime van Iran. De machthebbers slaan de demonstranten hard neer, waardoor ruim 2500 doden zijn gevallen, en hebben het internet platgelegd.
Op X beschuldigden meerdere gebruikers nieuwsmedia ervan de ‘revolutie’ in Iran te negeren. Een post van @JohnCleese die de Engelse BBC hiervan beschuldigde, is op 15 januari 1,2 miljoen keer bekeken. Voormalig PvdA-politicus Ronald Plasterk droeg zijn steun uit voor dit bericht en schreef dat niet alleen de BBC hier zich schuldig aan maakte. Elders op X zijn berichten te vinden waarin verscheidene Nederlandstalige media, waaronder de Volkskrant, NRC, de NOS, De Morgen en De Standaard, worden beschuldigd. Zie hier, hier, hier en hier. Deze berichten zijn elk tienduizenden keren bekeken.
Waarom dit onwaar is
Een van de eerste nieuwsberichten over de protesten in Iran kwam van het Amerikaanse persbureau Associated Press op 29 december. Sindsdien hebben andere nieuwsmedia ook veelvuldig geschreven over de demonstraties, in tegenstelling tot wat de gebruikers op X beweren. Op 14 januari of de dag daarvoor schreven de BBC, de NOS, NRC, De Morgen en De Standaard allemaal over Iran. De Volkskrant houdt een liveblog bij over de protesten.
Maar deze artikelen zijn geschreven na de berichten op X. Wanneer schreven de media voor het eerst over de protesten? Als we op het tabblad “Nieuws” van Google zoeken naar berichten over Iran van de beschuldigde nieuwsmedia, kunnen we daar achter komen:
- De BBC schreef voor het eerst op 30 december, de derde dag van de demonstraties.
- De Volkskrant schreef eveneens voor het eerst op 30 december.
- De NOS schreef voor het eerst op 29 december.
- NRC eveneens op 29 december.
- De Morgen schreef voor het eerst op 30 december.
- De Standaard op 31 december.
Nieuwsmedia schrijven dus al sinds de eerste dagen van de Iraanse protesten over die protesten en volgen ze sindsdien ook op de voet. Als we bijvoorbeeld naar de NOS kijken, was er tussen het eerste artikel van 29 december en een artikel op 15 januari bijna dagelijks te lezen over de demonstraties.
Ook op tv ging het de afgelopen weken over Iran. Het NOS Journaal van 20.00 uur had er op 14 januari, 11 januari, 10 januari en 31 december uitzendingen over. Begin januari lag de focus van dit journaal meer op de jaarwisseling, de ontvoering van de Venezolaanse president Maduro en de sneeuwval in Nederland. Bij Nieuwsuur waren er op 2 januari, 11 januari en 12 januari items over Iran. Op 11 januari bij de uitzending van half acht waren de protesten een hoofditem en op 10 en 12 januari werden fragmenten over Iran geplaatst op YouTube.
Wat is het probleem van de X-gebruikers dan? Onder een bericht op X van Volkskrant-journalist Maarten Keulemans, waarin hij de voorpagina van de fysieke editie van de Volkskrant van 12 januari met een artikel over de demonstraties laat zien, vinden we wat reacties hierover. Een deel de reacties is het oneens met de manier waarop de media het nieuws brengen: sommigen vinden dat Israël te veel de schuld krijgt, de berichtgeving niet in proportie staat met berichtgeving over de oorlog in Gaza en dat de nadruk te veel ligt op het economische aspect van de protesten tegenover de ‘vrijheidsstrijd’ tegen het islamitische regime van Iran.
Dit lezen we ook in dit bericht van columnist Arthur van Amerongen, waarin hij De Volkskrant ervan beschuldigt te veel sympathie te hebben voor dat regime. Dat er te weinig focus ligt op de ‘revolutie’ tegen de islam lezen we ook in de reacties onder de fragmenten van RTL Nieuws op YouTube.
Maar de meeste reacties onder het bericht van Keulemans beweren onterecht dat het artikel van 12 januari het eerste artikel in twee weken was over de protesten in de Volkskrant. Of er bewust desinformatie verspreid wordt om deze nieuwsmedia in een kwaad daglicht te zetten of dat de gebruikers van X de media die ze beschuldigen niet bijhouden, is onduidelijk. In één geval, uitgelicht door historicus Ewoud Kieft, lijkt er wel sprake te zijn van het bewust weglaten van informatie: columniste Ebru Umar plaatste een foto met een stapel fysieke edities van NRC en beweerde dat er al dagen niets over Iran op de voorpagina stond. De kranten waren zo neergelegd dat een voorpagina-artikel over Iran in de editie van 12 januari niet te zien was.
Conclusie
Het klopt niet dat Engelse, Vlaamse en Nederlandse media de protesten in Iran negeren. De eerste artikelen over de demonstraties verschenen eind december, in de dagen na het begin van de protesten. Sindsdien verschijnen er regelmatig artikelen over de demonstraties, die tot op heden voortduren. Of de gebruikers op X zich niet bewust zijn van deze berichtgeving, de media in een kwaad daglicht willen zetten of beweren dat de berichtgeving niet bestaat omdat ze het niet eens zijn met de insteek ervan, is onduidelijk. In een enkel geval lijkt sprake te zijn van het bewust verbergen van een artikel over Iran.
