Nepnieuws over een EU-stemming over trans vrouwen is propaganda van anti-trans activisten

Het Europees Parlement heeft wettelijk vastgelegd dat het verboden is om transgender vrouwen aan te spreken met ‘meneer’, dat mannen zwanger kunnen worden en dat trans vrouwen in alle gevallen als vrouwen gezien moeten worden.

Onwaar

Op 12 februari stemde het Europees Parlement voor een resolutie over gendergelijkheid en vrouwenrechten. De resolutie werd voorgesteld als een serie van aanbevelingen voor de positie die de Europese Unie zal innemen bij de zeventigste sessie van de Commissie voor de Status van Vrouwen van de Verenigde Naties, die begin maart plaatsvindt in New York. De taak van de commissie is om wereldwijd gendergelijkheid en vrouwenrechten te promoten.

Een van de aanbevelingen in de resolutie is dat de Europese Unie moet benadrukken hoe belangrijk het is dat transgender vrouwen volwaardig erkend worden als vrouwen. Dit leidde eind februari tot ophef op X onder anti-transgender activisten. Zie bijvoorbeeld deze en deze posts van de Amerikaanse journalist Gerald Posner en de Ierse journaliste Róisín Michaux. Hun posts zijn honderdduizenden keren bekeken en duizenden keren gedeeld. Ook Nederlandse X-accounts delen ophef: het Europees Parlement zou toegegeven hebben aan groepsdruk volgens klimaatscepticus Arnout Jaspers en het gevoel van ‘mannen’ belangrijker is dan ‘de werkelijkheid’ volgens anti-transgender activist Caroline Franssen.

Naast deze anti-transgender berichten worden ook concretere dingen beweerd over de resolutie: zo zou het wettelijk verplicht worden om ‘mevrouw’ te zeggen tegen mannen, zou het Parlement volgens een Duitstalig bericht en een Nederlandstalig bericht van Caroline Franssen gestemd hebben dat mannen zwanger kunnen worden en zouden trans vrouwen in alle gevallen als vrouwen gezien moeten worden volgens een Engelstalig bericht.

De ophef van X gaat om een klein onderdeel van de resolutie, specifiek aanbeveling (y), een van 31 aanbevelingen. Dit luidt als volgt:

Het gaat hier dus om transgender vrouwen. Iemand is transgender als zijn of haar genderidentiteit niet overeenkomt met het geslacht dat bij de geboorte is geregistreerd. Genderidentiteit verwijst naar hoe iemand zich van binnen voelt, bijvoorbeeld mannelijk of vrouwelijk. Mensen waarbij het geboortegeslacht en genderidentiteit wel overeenkomen zijn cisgender. Mensen die bij de geboorte als man zijn geregistreerd maar zich als vrouw identificeren, zijn trans vrouwen. Vice versa gaat het om trans mannen.

In de tekst van de aanbeveling worden trans vrouwen erkend als vrouwen en wordt de oproep gedaan dat trans vrouwen net zoveel toegang moeten hebben tot bescherming en hulpdiensten als cisgender vrouwen. Er staat niet dat het verplicht zou worden om trans vrouwen aan te spreken als ‘mevrouw’ of dat trans vrouwen in alle gevallen als vrouw gezien moeten worden.

Henri de Waele, hoogleraar Europees recht aan de Radboud Universiteit, vertelt na vragen van Nieuwscheckers dat het aannemen van de resolutie niet meer betekent dan dat een niet-bindend document politiek draagvlak heeft gevonden. Toekomstige beleidsmakers zouden er inspiratie uit kunnen putten en rechters zouden het mee kunnen nemen in hun besluitvorming, maar er is niets wettelijk vastgelegd. Het Europees Parlement, dat direct gekozen wordt door de Europese bevolking, kan wel wetten maken maar doet dat doorgaans in samenwerking met de Raad van de Europese Unie, die bestaat uit ministers van de Europese lidstaten, en op voorspraak van de Europese Commissie, dat de wetten uitvoert. 

Hoe zit het met de bewering dat het Europees Parlement er voor gestemd zou hebben dat mannen zwanger kunnen worden? De bewering is gebaseerd op een amendement dat werd voorgesteld door Europarlementariër Tomasz Froelich. Dat amendement vinden we terug in de tweede lijst met voorgestelde amendementen [pdf]. Het gaat om Amendment 12, waarvan de voorgestelde tekst luidt: “whereas only biological women can get pregnant”. Uiteindelijk is dit amendement weggestemd, wat Froelich zelf ook aangeeft op X met een foto. 

Het parlement stemde dus niet dat trans vrouwen zwanger kunnen worden, iets wat tot op heden niet is voorgekomen, maar het stemde een amendement weg waarin staat dat alleen ‘biologische vrouwen’ zwanger kunnen worden. Dit is een term die verwijst naar mensen die bij de geboorte als vrouw zijn geregistreerd en die sinds ongeveer 2010 wordt gebruikt door anti-transgender beleidsmakers om het debat over transgender mensen op een bepaalde manier te framen. Het doel is om het verschil tussen genderidentiteit en geboortegeslacht te vervagen door de nadruk te leggen op het ‘biologische geslacht’. 

Froelich is zelf lid van de partij Europa van Soevereine Naties (ESN) in het Europees Parlement. Partijen in dar parlement bestaan meestal uit nationale lidpartijen: Froelich is ook lid van de Duitse extreemrechtse partij Alternative für Deutschland (AfD). Forum voor Democratie vertegenwoordigt Nederland binnen de ESN.

Het klopt dat het Europees Parlement een resolutie heeft aangenomen waarin staat dat trans vrouwen volwaardig als vrouwen erkend worden en toegang moeten krijgen tot voorzieningen voor vrouwen. Over de stemming is propaganda verspreid door anti-trans activisten: in de resolutie staat niet dat transgender vrouwen voortaan als ‘mevrouw’ aangesproken moeten worden en dat ze in alle gevallen als vrouw erkend worden. Ook heeft het Europees Parlement niet gestemd dat transgender vrouwen zwanger kunnen worden, maar stemde het een amendement weg waarin stond dat alleen ‘biologische vrouwen’ zwanger kunnen worden.