Foto Jamie McInall via Pexels CC0
Gamen is leuk maar geen middel tegen depressie
6 november 2018 Linus Verloop

Is het spelen van videogames een middel tegen depressies? Volgens sommige media wel, op gezag van game-ontwikkelaar Jane McGonigal. Zij is weliswaar zeer optimistisch over de mogelijkheden van 'gamification' in zelfhulp-apps, maar dat is geen algemene aanbeveling van games als middel om depressies te voorkomen of te verhelpen.

Bewering

Videogames zijn een goed middel tegen depressie.

oordeel: onwaar

Bron van de bewering

Op 1 oktober publiceerde Welingelichte Kringen een artikel  waarin werd beweerd dat video games een goed middel zouden zijn tegen depressies. De bron hiervoor was een artikel dat diezelfde dag was gepubliceerd op de Vlaamse site Newsmonkey.

Aanleiding is een toespraak van Jane McGonigal op het technologie- en toekomstfestival SuperNova, op 28 september in Antwerpen. McGonigal is een games-ontwikkelaar en auteur van het boek Reality Is Broken: Why Games Make Us Better and How They Can Change the World.

Waarom klopt dit niet?

Er is nog geen opname of transcriptie gepubliceerd van McGonigals toespraak, en zelf reageert zij niet op een verzoek om meer informatie. In de artikelen zijn wel citaten opgenomen over de relatie tussen videogames en depressie. Zo schrijft Welingelichte Kringen:  “Op neurologisch niveau doen videogames met ons exact het omgekeerde van wat een depressie doet. We worden gewoon meer tevreden over ons leven.”

Wat opvalt is dat de site ervoor kiest om in de kop te stellen dat McGonigal heeft gezegd dat video games een ‘goed middel tegen depressie’ zijn, terwijl dit in geen van de citaten McGonigal letterlijk is terug te vinden. Alleen de derde bron, De Tijd, heeft gekozen voor een direct citaat uit de toespraak, namelijk “Het tegengestelde van ‘gamen’ is depressie.”

McGonigal stelt dus dat videogames gezien kunnen worden als het tegenovergestelde van een depressie. Tijdens een depressie zou het een persoon volgens McGonigal ontbreken aan zes factoren, die video games juist opwekken: optimisme, verwondering, vreugde, opwinding, en een connectie met anderen. De vraag is echter of dit voldoende is om te stellen dat gamen een effectief middel is tegen depressie.

McGonigal heeft eerder artikelen geschreven waarin zij dit beweert. Hierin geeft zij aan dat spelers games vaak gebruiken als een poging tot zelfmedicatie voor depressieve gevoelens, al is het bewijs hiervoor niet meer dan anekdotisch. Daarnaast helpt het spelen van bepaalde genres games volgens haar bij het verbeteren van vaardigheden die in het dagelijks leven van pas komen, zoals het oplossen van ingewikkelde problemen en puzzels.

McGonigal komt in haar toespraken en artikelen herhaaldelijk terug op SuperBetter , een door haar ontwikkelde app. SuperBetter is een smartphone-app die draait om ‘gamification’, waarbij spelelementen worden toegepast op andere activiteiten. Het doel is om mensen over te halen om opdrachten uit te voeren als het maken van een wandeling, of het drinken van een glas water voor de gezondheid. Het gaat hier dus niet om een daadwerkelijke videogame. SuperBetter is ontwikkeld om gebruikers mentaal sterker te maken, waardoor zij makkelijker om kunnen gaan met aandoeningen als depressie of andere mentale problemen.

Over de app heeft McGonical met andere onderzoekers gepubliceerd: een proef  onder 283 personen met depressieve symptomen liet positieve effecten zien.  McGonigal beperkt zich in haar beweringen door niet letterlijk over alle videogames te beweren dat deze werkzaam zijn tegen depressie. Alleen over haar app ‘SuperBetter’ zegt ze dit.

Conclusie:

Tijdens haar toespraak op Supernova heeft McGonigal beweerd dat video games het tegenovergestelde zijn van een depressie. De sprong naar “video games zijn een goed middel tegen depressie” in de kop is dus te groot: er is in geen van de artikelen een citaat te bekennen dat zou illustreren dat zij video games aanwijst als effectief middel tegen depressie .

Bronnen

  • Roepke AM, et al ( 2015) Controlled Trial of SuperBetter, a Smartphone-Based/Internet-Based Self-Help Tool to Reduce Depressive Symptoms. Games Health J. 4(3): 235-46.