Let op: Deze factcheck is uitgevoerd op basis van de beschikbare informatie op de datum van publicatie. Lees hier over onze werkwijze.

Bewering

Premier Netanyahu van Israël is overleden op 8 maart 2026 en beelden van na die datum zijn met AI gegenereerd.

Oordeel

Onwaar

Bron van de bewering

Op 28 februari voerden de Verenigde Staten en Israël gezamenlijk aanvallen uit op Iran, het begin van de oorlog die op dit moment nog voortduurt. Dit leidde tot de dood van de Iraanse leider Ali Khamenei en tot een blokkade van de Straat van Hormuz, die wereldwijd van belang is voor de olietoevoer. Doordat het Iraanse regime sinds januari het internet in het land blokkeert en buitenlandse media het land niet binnenlaat, is het moeilijk voor journalisten om beelden uit Iran te verifiëren. Er gaan veel AI-beelden rond over het conflict, maar niet alleen uit Iran volgens gebruikers op X.

Volgens Engelstalige berichten op X die miljoenen keren bekeken zijn, zou de Israëlische premier Benjamin Netanyahu op 8 of 9 maart zijn overleden. Er is ook een Nederlandse vertaling van een van deze posts die bijna 39 duizend keer bekeken en 300 keer geliket is. Aanwijzing zou zijn dat zijn zoon Yair Netanyahu, die normaal erg actief is op X, tussen 8 maart en 15 maart niets gepost had om de sjivve of sjiva in acht te nemen, de zevendaagse Joodse rouwperiode na de begrafenis van een naast familielid. 

Recente beelden van de premier zouden dan ook met AI gegenereerd zijn. Op een video van een persconferentie die Netanyahu gaf op 13 maart zou te zien zijn dat hij zes vingers heeft, een fout die AI-videogeneratoren wel eens maken. Recentere video’s tonen Netanyahu in een café en sprekend met Mike Huckabee, de Amerikaanse ambassadeur in Israël. In deze video’s drijft Netanyahu de spot met mensen die beweren dat hij dood is en zes vingers heeft.

Maar ook deze video’s zouden volgens X-gebruikers met AI zijn gegenereerd. Nederlandstalige en Engelstalige accounts beweren dat de video in het café met AI gemaakt is en wijzen als bewijs naar een gemaskerde man achter de barista en naar de koffie die de zwaartekracht zou negeren. Bij de video met ambassadeur Mike Huckabee wijzen ze op het oor van Netanyahu, dat twee oorkanalen zou hebben, en op het gezicht van Huckabee, dat zou vervormen.

Waarom dit onwaar is

De zogenaamde bewijzen dat de drie video’s met Netanyahu met AI zijn gegenereerd, zijn fouten die ontstonden door compressie in versies van de video van lagere kwaliteit of gewone verschijnselen. De BBC demonstreerde dat de video waarin Netanyahu zes vingers zou hebben daadwerkelijk de onderkant van zijn hand toont. Dat is beter zichtbaar in de originele video op het X-account van Netanyahu ten opzichte van de versies van lagere kwaliteit die op X worden gedeeld. 

De Italiaanse factcheckers van Open publiceerden ook twee factchecks waarin zij weerleggen dat de video van Netanyahu in het café met AI gegenereerd is. De man met het masker achter de barista is een beveiliger van Netanyahu. Het rare gedrag van de koffie kan worden verklaard door het melkschuim op de koffie: de viscositeit en de interne cohesie van het schuim zorgen ervoor dat de koffie niet overstroomt. Ook zijn er op het Instagramaccount van het café foto’s [archief] geplaatst van Netanyahu’s bezoek, met andere invalshoeken.

Het oor van Netanyahu in de video met Mike Huckabee is verder ook niet ongewoon. Op oude foto’s, zoals deze uit 2023 en deze uit 2012, is te zien dat de premier een vergelijkbare oorstructuur heeft. 

Netanhayu oor
Het oor van Netanyahu in de video met Mike Huckabee (links), op een foto uit 2023 (midden) en op een foto uit 2012 (rechts).

Het ‘vervormende’ hoofd van Huckabee is daarnaast het gevolg van het veranderen van zijn gelaatsuitdrukking. Hij verandert van een verbaasde naar een lachende uitdrukking, waardoor de rimpels op zijn voorhoofd glad getrokken worden. De wisselende zichtbaarheid van die rimpels zien we bijvoorbeeld ook in deze video van Huckabee op Facebook.

Verder klopt het dat Yair Netanyahu tussen 8 en 15 maart niet actief was op X. Dat wil niet zeggen dat hij sjivve zat. Zo was Yair tussen 26 februari en 4 maart niet actief op X, toen hij geen berichten herposte op zijn account, wat waarschijnlijk samenhangt met het begin van de oorlog tegen Iran.

Bovendien zijn er sinds de geruchten over Benjamin Netanyahu’s dood op diens persoonlijke X-account twee nieuwe video’s geplaatst van hem. Ook het X-account van de premier van Israël bevestigde op 19 maart nogmaals dat Netanyahu leeft.

Conclusie

Benjamin Netanyahu is na 8 maart nog steeds in leven. De onregelmatigheden die socialemediagebruikers in video’s met de Israëlische premier zagen als bewijs voor AI-gebruik, waren normale verschijnselen of waren fouten in versies van de video van lage kwaliteit. Netanyahu heeft de afgelopen weken ook meerdere keren bevestigd dat hij nog steeds in leven is.

Placeholder-female-2x

Yitsz Neurink

Redacteur Nieuwscheckers

Profiel-pagina