Let op: Deze factcheck is uitgevoerd op basis van de beschikbare informatie op de datum van publicatie. Lees hier over onze werkwijze.
Bewering
Elektrische wagens van Amazon worden opgeladen met stroom opgewekt met diesel, zoals te zien valt in een video.
Oordeel
Onnauwkeurig
Bron van de bewering
Online gaat een video rond waarin een man op een parkeerplaats rijdt. Er staan meerdere elektrische voertuigen van techbedrijf en webwinkel Amazon. Iets later in de video rijdt de man langs een vrachtwagen die diesel vervoert, waarop hij concludeert dat de diesel wordt gebruikt om stroom op te wekken voor de elektrische voertuigen.
De video werd begin december gedeeld door het X-account @RNnieuws en is op 20 februari meer dan 24 duizend keer bekeken en 725 keer geliket, maar hij gaat al langer rond. In januari werd hij gedeeld door Engelstalige accounts waar hij honderdduizenden tot miljoenen keren bekeken is. Ook de conservatieve non-profit PragerU heeft er een YouTube Short over gemaakt, waarin de controversiële politicoloog Bjørn Lomborg aan het woord komt.
In de video zien we de gebruikersnaam van een TikTok-account: @drewgoo. Op TikTok vinden we de originele video op dat account, geschoten op 13 januari 2025. Deze video is duizenden keren geliket en gedeeld op TikTok.
Waarom dit onnauwkeurig is
Op het account van @drewgoo vinden we andere video’s waaruit blijkt dat hij in de buurt van de stad Buffalo in de Amerikaanse staat New York woont. In en rondom Buffalo zijn meerdere warenhuizen van Amazon, maar in de video lijken we de locatie Amazon DBU1 te zien. Deze locatie van Amazon ligt in de buurt van de rivier Niagara in een bedrijvenpark tussen Buffalo en de stad Tonawanda.
Van deze locatie zijn geen Google Streetview-beelden beschikbaar, maar Google Earth geeft een overzicht van de locatie met driedimensionale weergave. Hier zien we twee gebouwen die we in de achtergrond van de video ook zien: een bedrijvenpand waarin meerdere bedrijven gevestigd zijn en een locatie van de Amerikaanse bezorgingsdienst FedEx. In de video zien we de grote zwarte ramen van het bedrijvenpand en kleine, vierkante ramen van de FedEx locatie.
Dat de elektriciteit voor de voertuigen voor Amazon op 13 januari 2025 werd opgewekt vanuit diesel, wil niet zeggen dat dit altijd gebeurt op deze locatie. Wat bijvoorbeeld opvalt is dat er op Google Earth geen vrachtwagen met diesel te zien is bij de transformatorkastjes waar de man in de TikTok-video langsrijdt.
Dieselgenerator springt bij
Het bericht dat elektrische voertuigen indirect diesel als brandstof gebruiken, wordt vaker verspreid. Zo werd dit beweerd over een elektrische bus in Oostenrijk, een oplaadpunt in Wales en oplaadpunten in Australië. In de gevallen dat deze berichten klopten, ging het over een incidentele test om te kijken of een elektrische bus kon rijden als het stroomnet uitvalt (Oostenrijk) of over oplaadpunten in zeer afgelegen gebieden (Australië). Doorgaans halen oplaadpunten voor elektrische voertuigen hun stroom dan ook van het stroomnet. Dat laat deze elektrische voertuigenenthousiast bijvoorbeeld zien op YouTube bij een oplaadplek in Quebec: de elektriciteitskabels gaan onder de grond en de weg een transformatorkastje in. Er is geen dieselgenerator te zien.
Het is de vraag of dit voor het Amazondistributiecentrum in de video ook het geval is. Op de website van bouwbedrijf TM Montante lezen we dat het bedrijf zonnepanelen heeft aangelegd in het Riverview Solar Technology Park, waar Amazon DBU1 gevestigd is. Op Google Earth zien we zonnepanelen op het dak van het Amazondistributiecentrum en op de website van TM Montante lezen we dat het bedrijf die heeft aangelegd. De zonnepanelen zouden worden gebruikt om 300 laadplaatsen voor elektrische voertuigen van stroom te voorzien.
Gerwin Hoogsteen, een universitair docent aan de Universiteit Twente die onderzoek doet naar het elektriciteitsnet, vertelde na vragen van Nieuwscheckers dat er twee problemen zijn met een elektriciteitsnet. Op ieder moment moet er evenveel elektriciteit worden opgewekt als er gebruikt wordt en de energie moet worden getransporteerd. De limiet van het net op dat laatste gebied heet de netcapaciteit. De TikTok-video werd genomen in de winter en we zien in de video dat het die dag grijs weer was. Hoogsteen legt uit dat er waarschijnlijk sprake was van seizoensonbalans, waardoor een dieselaggregaat werd ingezet om bij te springen.
“In de winter wordt meer elektrische energie gebruikt, want de bezorgbusjes zijn minder zuinig in koud weer, terwijl de zonnepanelen veel minder opleveren, ongeveer een procent van wat je in de zomer opwekt. Ik vermoed dan ook dat de locatie in de video een veel te kleine netaansluiting heeft, waardoor het parkeerterrein niet genoeg elektriciteit krijgt om alle busjes op tijd op te laden. De inzet van een noodaggregaat is dan ook niet zo vreemd.”
Volgens Hoogsteen zijn er verschillende maatregelen die kunnen bijdragen aan het oplossen van seizoensonbalans. Naast elektriciteit opwekken met biogas is het ook mogelijk om biogas of waterstof te gebruiken, maar ook door innovaties in bijvoorbeeld warmteopslag die de elektriciteitsvraag kunnen verlagen en slim gebruik van capaciteit.
Conclusie
Waarschijnlijk werd gebruikgemaakt van diesel om stroom op te wekken voor elektrische voertuigen op het Amazondistributiecentrum in de TikTok-video. Volgens de website van het bouwbedrijf dat de zonnepanelen van de locatie leverde, worden de voertuigen normaal opgeladen met zonne-energie. Waarschijnlijk was er op de winterse dag te weinig zon om genoeg stroom op te wekken en moest diesel bijspringen, maar het is onduidelijk of dit structureel gebeurt bij dit distributiecentrum. En naast het gebruik van dieselgeneratoren zijn er ook andere manieren om zulke seizoensonbalans op te vangen.
